Na prvi pogled teško pitanje,ali na njega daje odgovor Miodrag Milanović(Ist.poreklo Srba) u svojoj najnovijoj knjizi Srpski stari vek gde tvrdi da je srpska civilizacija(i ovaj termin je nov) po svom korpusu ranohrišćanska, što arheolozi dokumentuju brojnim ranohrišćanskim centrima na području ondašnjeg Kosmeta,tzv.Primorske Srbije i Mezije(prostor današnje Srbije sa Vojvodinom).Do sada je na ovom prostoru registrovano na desetine takvih centara od kojih se svojom monumentalnošću izdvaja onaj na planini Jelici iznad Čačka gde je bilo u starom veku 5 bazilika od kojih je najveća bila dugačka 20m.Na Kosmetu je crkva Bogorodice Ljeviške prvi put sagrađena krajem II veka i u proteklih 1800 godina rušena je i obnavljana bezbroj puta.Milanović navodi da Nemanjići i ostali srpski kneževi i carevi nisu podizali crkve "po osećaju" ,već su obnavljali ranohrišćanske centre kojih su itekako bili svesni.Dakle,ovo oko hrišćanskih centara nije sporno,ali,Milanović ide i dalje dokazujući da su Srbi primili hrišćanstvo od apostola Andreja navodeći neke neosporne istorijske fakte.Naime,u Žitiju Konstantinovom (Ćirilo) Konstantin kaže da je za vreme boravka u bivšem Bosforskom kraljevstvu na Crnom moru,tad delu Vizantije,posetio grad Smederevo(grad sv.Andreja) gde je dobio primerak Biblije pisan "surbskami" slovima.Od jednog monaha dobio je informaciju da je manastir, a kasnije i grad, sagrađen u znamen na apostola koji je Sarmatima preneo hrišćanstvo.Ako znamo da su Srbi "skriveni" među Sarmatima(pleme Alana-Serboa) i da su oni živeli u Bosforskom kraljevstvu,zajedno sa Grcima i da su neko vreme imali dinastiju Serbastesa na čelu Kraljevstva,onda je sasvim moguće da su pre glavnih seoba primili hrišćanstvo.Ovc Žitije potvrđuju i prvi crkveni hroničari i nekoliko papskih edikata između VII i IX veka gde se decidirano veli da su Srbi bili,pored Jermena,prvi narod koji je prigrlio hrišćanstvo.Sad se postavlja pitanje zašto su skrivane ove činjenice koje je prvi objavio naš poznati arheolog R.Petrović, a M.Milanović ih,sistematizovao(ne treba zaboraviti rad arheologa pok.Milinkovića i agilnog Đorđa Jankovića), koji uglavnom potvrđuju ovu istorijsku rekonstrukciju.U sve se umešala i priča o tzv."beogradskom kandilu" koje je nađeno prilikom "otkopavanja" Bg tvrđave za koje je utvrđeno da potiče iz ranohrišćanskog perioda, a da "konac delo krasi" svedoče i ikone iz Vinice koje su brže bolje sklonjene da pomnije istraživanje ne bi ukazalo na stvarno postojanje srpske civilizacije.Zar je moguće,pita se Milanović, da carstvo Nemanjića, koje je bilo na izuzetno visokom kulturno-civilizacijskom nivou, ustroje neka plemena,nepismena,bez hijerarhije,za par stotina godina, a da pri tome konstantno ratuju sa okolnim državama.Neko nas je grdno obmanjivao,što M. i obrazlaže.Više informacija o ovom kapitalnom delu srpske istoriografije potražite na sajtu www.vandalija.co. rs